Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ hiện nay, thanh toán không dùng tiền mặt đang dần trở thành xu hướng tất yếu của đời sống hiện đại. Việc sử dụng tiền mặt trong các giao dịch hàng ngày đã bộc lộ nhiều hạn chế như: bất tiện khi thanh toán số tiền lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất cắp, tiền giả, tiền hư hỏng; đồng thời gây khó khăn trong công tác quản lý, lưu thông và kiểm đếm tiền tệ. Sự phát triển của khoa học công nghệ cùng với hệ thống ngân hàng số, ví điện tử và các nền tảng thanh toán trực tuyến đã tạo điều kiện thuận lợi để người dân từng bước chuyển sang các phương thức thanh toán hiện đại, an toàn và tiện ích hơn.

Thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội. Đối với người sử dụng, các hình thức thanh toán điện tử giúp giao dịch nhanh chóng, chính xác, an toàn; hạn chế rủi ro mất tiền, thất lạc tài sản hoặc nhận phải tiền giả. Người dân có thể dễ dàng chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, mua sắm hàng hóa, dịch vụ ở bất cứ đâu, bất cứ thời điểm nào mà không cần mang theo nhiều tiền mặt. Việc thanh toán điện tử cũng giúp quản lý chi tiêu cá nhân thuận tiện, minh bạch và khoa học hơn.

Đặc biệt, trong thời đại hội nhập và phát triển, thanh toán không dùng tiền mặt còn mở ra nhiều tiện ích vượt trội như thanh toán trực tuyến khi đi du lịch, công tác nước ngoài mà không cần mang theo nhiều ngoại tệ; tiếp cận các dịch vụ tài chính hiện đại như mua hàng trả góp, thanh toán linh hoạt, ưu đãi giảm giá, hoàn tiền từ ngân hàng, doanh nghiệp và các nhà cung cấp dịch vụ.

Không chỉ mang lại lợi ích cho từng cá nhân, thanh toán không dùng tiền mặt còn góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc giảm lưu thông tiền mặt giúp tiết kiệm chi phí in ấn, vận chuyển, bảo quản và kiểm đếm tiền; đồng thời nâng cao tính minh bạch trong các hoạt động tài chính, tăng cường hiệu quả phòng, chống tham nhũng, gian lận và các loại tội phạm kinh tế. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng để thúc đẩy cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số theo định hướng chuyển đổi số quốc gia.

Hiện nay, để tham gia thanh toán không dùng tiền mặt, người dân chỉ cần thực hiện một số bước đơn giản như mở tài khoản ngân hàng, đăng ký dịch vụ ngân hàng điện tử hoặc cài đặt các ứng dụng ví điện tử trên điện thoại di động. Sau khi kết nối tài khoản, người dùng có thể dễ dàng thực hiện hầu hết các giao dịch thiết yếu trong cuộc sống như: chuyển tiền, thanh toán tiền điện, nước, học phí, viện phí, mua sắm trực tuyến, thanh toán cước viễn thông, đặt vé tàu xe, máy bay, thanh toán tại siêu thị, cửa hàng, nhà hàng, khu vui chơi giải trí và nhiều dịch vụ khác.

Đối với những người chưa có tài khoản ngân hàng hoặc chưa sử dụng điện thoại thông minh, các dịch vụ tài chính số phổ cập như Mobile Money cũng tạo điều kiện để mọi người dân có thể tiếp cận thanh toán điện tử thông qua điện thoại di động thông thường. Chỉ với thao tác đơn giản trên bàn phím điện thoại như bấm *9191#, người dân đã có thể sử dụng nhiều tiện ích thanh toán mà không cần dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích nổi bật, người dân cũng cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin khi sử dụng các hình thức thanh toán điện tử. Không chia sẻ mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho người khác; thường xuyên kiểm tra giao dịch; kịp thời khóa tài khoản hoặc báo cho ngân hàng khi phát hiện thiết bị di động, thẻ ngân hàng bị mất hoặc có dấu hiệu lộ lọt thông tin cá nhân.

Thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là giải pháp công nghệ hiện đại mà còn là bước tiến quan trọng trong tiến trình xây dựng xã hội văn minh, hiện đại và phát triển bền vững. Việc thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt sang các phương thức thanh toán điện tử chính là góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, xây dựng nền kinh tế minh bạch, an toàn và hiệu quả trong thời đại công nghiệp 4.0.