Việc thực hiện Chỉ số đánh giá đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) và chỉ số đánh giá chuyển đổi số (DTI) giúp tỉnh đánh giá đúng thực trạng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển khoa học, công nghệ (KH-CN) và chuyển đổi số hiệu quả, nâng cao được năng lực cạnh tranh của địa phương và phục vụ người dân tốt hơn. Đây là nhận định chung của nhiều đại biểu tại 2 hội nghị chuyên đề Giải pháp nâng cao bộ chỉ số DTI và Giải pháp nâng cao bộ chỉ số PII, do UBND tỉnh tổ chức ngày 19-12.
Phân tích điểm mạnh, nhận diện điểm yếu
Ông Đào Xuân Kỳ - Phó Giám đốc Sở KH-CN cho biết, năm 2025, chỉ số PII năm 2025 của Khánh Hòa đạt 46,54 điểm, xếp thứ 9/34 tỉnh, thành phố, thuộc nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về đổi mới, sáng tạo. Khánh Hòa có 2/5 trụ cột đầu vào (cơ sở hạ tầng, trình độ phát triển của thị trường) và 1/2 trụ cột đầu ra (tác động) có điểm số thuộc nhóm 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước. Trong 52 chỉ số thành phần, Khánh Hòa có 7 chỉ số thuộc nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước. Đặc biệt, chỉ số sản xuất công nghiệp dẫn đầu cả nước; tốc độ tăng năng suất lao động xếp hạng 2; số doanh nghiệp (DN) ngành dịch vụ và chuyên môn về KH-CN xếp hạng 3. Một số chỉ số khác cũng đứng trong top 10 cả nước như: Số tổ chức KH-CN/1 vạn dân; hạ tầng số; quản trị môi trường; mật độ DN/1.000 dân; số đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích/1 vạn dân; số sản phẩm OCOP 4 sao trở lên/1 vạn dân.
|
|
| Các đồng chí chủ trì hội nghị. |
Về chỉ số DTI, năm 2024, tỉnh xếp vị trí 16/34 tỉnh, thành phố với giá trị 0,7071. Trong đó, một số chỉ số thành phần đạt điểm tuyệt đối, gần tuyệt đối như: Nhận thức số (50/50 điểm); an toàn thông tin mạng (99/100 điểm); hạ tầng số (189,57/200 điểm). Kết quả này cho thấy nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị, cộng đồng DN và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức toàn tỉnh.
Tuy nhiên, tỉnh cũng còn những trụ cột, chỉ số thành phần đạt giá trị chưa cao, như: Số dự án đầu tư đang hoạt động trong các khu công nghiệp/1.000 DN chế biến chế tạo; đơn đăng ký nhãn hiệu/1.000 DN; tỷ lệ DN/dự án khởi nghiệp sáng tạo trong tổng số DN mới thành lập; điểm trung bình các môn thi tốt nghiệp THPT; hạ tầng số; số học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia THPT; chi ngân sách địa phương cho KH-CN/GRDP; tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo; số dự án đầu tư đang hoạt động trong các cụm công nghiệp/1.000 DN; số DN KH-CN…
Các đại biểu thống nhất nhận định, trên cơ sở phân tích kết quả đạt được, tỉnh đề ra các giải pháp phát huy những điểm mạnh và khắc phục những tồn tại, hạn chế. Đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, bộ chỉ số PII hoàn toàn đủ điều kiện để các sở, ban, ngành, UBND cấp xã sử dụng như một công cụ tham chiếu trong quản lý, điều hành; qua đó xác định rõ những lĩnh vực còn dư địa cải thiện, khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của tỉnh, tạo động lực thúc đẩy phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc thúc đẩy cải thiện chỉ số PII là một trong những giải pháp quan trọng góp phần hiện thực hóa Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 - 2030; Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và đặc biệt là Nghị quyết số 48 của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp
Để giữ vững và từng bước nâng cao thứ hạng PII, các đại biểu cho rằng, tỉnh cần tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ về KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực then chốt phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững; kèm theo các giải pháp mạnh mẽ về thu hút đầu tư hạ tầng, giáo dục, phát triển công nghiệp và xây dựng các thể chế hỗ trợ DN.
Thạc sĩ Nguyễn Xuân Quỳnh (Trường Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ KH-CN - Học viện Chiến lược KH-CN - Bộ KH-CN) cho biết, Khánh Hòa có 22 tổ chức KH-CN công lập thuộc tỉnh, 24 tổ chức KH-CN ngoài công lập, 9 tổ chức KH-CN là các viện, trung tâm nghiên cứu thuộc các bộ, ngành đặt trụ sở nghiên cứu tại Khánh Hòa; 5 trường đại học, 12 trường cao đẳng, trung cấp, với khoảng 2.900 người làm công tác nghiên cứu có liên quan đến KH-CN, đạt tỷ lệ 13 người/vạn dân, cao hơn mức trung bình cả nước. Tỉnh đã thực hiện thành công các nhiệm vụ KH-CN, đổi mới sáng tạo, mang lại giá trị thực tiễn cao, đặc biệt, đã làm chủ công nghệ nhân tạo, nuôi trồng, chế biến thủy sản, làm chủ công nghệ tạo giống, mô hình trồng trọt, chế biến… Đây chính là những điểm mạnh cần được tiếp tục phát huy.
|
|
| Các đại biểu tìm hiểu về sản phẩm công nghệ mới bên lề hội nghị. |
Để góp phần duy trì và cải thiện bộ chỉ số PII trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, Thạc sĩ Nguyễn Xuân Quỳnh đề nghị tỉnh tăng cường nghiên cứu KH-CN và đổi mới sáng tạo; triển khai các giải pháp hỗ trợ về KH-CN và đổi mới sáng tạo; đầu tư phát triển hạ tầng và nguồn lực cho KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ban hành và thực thi chính sách. Tỉnh cần làm rõ những nguy cơ do biến đổi khí hậu; xây dựng được bản đồ ngập lụt, sạt lở đất, hạn hán để làm cơ sở xây dựng hạ tầng phòng, chống thiên tai, phát triển các mô hình kinh tế; nghiên cứu rà soát, đánh giá, xác định danh mục sản phẩm chủ lực, chiến lược, thiết yếu, sản phẩm có thế mạnh của Khánh Hòa. Đồng thời, lựa chọn các doanh nghiệp, các tổ chức có năng lực để thực hiện các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hình thành những chuỗi liên kết từ sản xuất đến thị trường tiêu thụ sản phẩm, hướng đến sản xuất ổn định, bền vững. Tỉnh cần đầu tư xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm, thư viện số hiện đại, hiệu quả; đầu tư các giải pháp kỹ thuật giúp chính quyền thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ như: Xây dựng cơ sở dữ liệu, xây dựng chính quyền đô thị thông minh, các dự án trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ quản lý nhà nước…
Ông Nguyễn Phan Nguyên Thái - Phó Giám đốc Viễn thông Khánh Hòa đề nghị cần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế dự phòng, lấy chăm sóc sức khỏe cho người dân là trung tâm; đưa các giải pháp công nghệ thông tin vào hỗ trợ quản lý chăm sóc sức khỏe người dân; chuyển đổi số trong quản lý khám, điều trị bệnh; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chuyên môn, hành chính trong cơ sở y tế, hướng đến bệnh viện không giấy tờ; chuyển đổi số trong quản lý, ra quyết định, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý y tế cấp sở.
Bộ chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương là công cụ quan trọng, cung cấp căn cứ khoa học và thực tiễn để mỗi địa phương nhìn nhận rõ hơn mô hình tăng trưởng dựa trên KH-CN và đổi mới sáng tạo. Chỉ số PII không chỉ phản ánh chất lượng điều hành, năng lực đổi mới sáng tạo mà còn giúp các nhà đầu tư, tổ chức quốc tế đánh giá tiềm năng và xu hướng phát triển của địa phương. Việc cải thiện các chỉ số nêu trên đòi hỏi sự chung sức của toàn hệ thống chính trị, cơ sở giáo dục, DN và chính quyền địa phương. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh, hội nghị đã góp phần tạo ra sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị của tỉnh về vai trò của đổi mới sáng tạo, KH-CN, chuyển đổi số đối với phát triển kinh tế - xã hội. Sở KH-CN cần tiếp thu đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện các dự thảo liên quan đến các chỉ số, sớm trình UBND tỉnh xem xét, ban hành.